تست اعتیاد به اینترنت

تست اعتیاد به اینترنت (IAT) یکی از معتبرترین تست‌های مربوط به سنجش اعتیاد اینترنتی است که توسط دکتر کیمبرلی یانگ (Kimberly Young) ابداع شده است.

در تست IAT هر چه نمره شما بیشتر باشد؛ اعتیاد شما به اینترنت شدیدتر است. نمرات هم به ترتیب از یک تا پنج هستند. در پایان؛ باید مجموع نمراتی را که به ۲۰ پرسش زیر می‌دهید جمع بزنید.

امتیاز هر گزینه:
گزینه ی الف ==> یک امتیاز
گزینه ی ب ==> دو امتیاز
گزینه ی پ ==> سه امتیاز
گزینه ی ج ==> چهار امتیاز
گزینه ی د ==> پنج امتیاز
گزینه ی ه ==> صفر امتیاز ( امتیازی ندارد)

 

۱- چقدر بیشتر از آنچه قصد دارید؛ در اینترنت می‌مانید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۲- چقدر به خاطر آنلاین ماندن؛ اعضای خانواده را نادیده گرفته‌اید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ- شامل حال من نمی‌شود.

 

۳- چقدر اینترنت را به بودن با همسرتان ترجیح می‌دهید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۴- چقدر از طریق اینترنت با کاربران دیگر رابطه ایجاد می‌‌کنید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۵- چقدر دیگران از شما به خاطر میزان آنلاین بودن‌تان شاکی هستند؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۶- چقدر به خاطر اینترنت؛ نمرات و کارهایتان در مدرسه افت کرده است؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۷- چقدر ایمیل‌‌هایتان را پیش از کارهای ضروری دیگرتان چک می‌کنید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۸- چقدر عملکرد کاری و بهره‌وری شما به خاطر اینترنت آسیب دیده است؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۹- وقتی از شما می‌پرسند که چه کارهایی آنلاین انجام می‌دهید؛ چقدر در موضع تدافعی یا پنهانکاری قرار می‌گیرید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۰- چقدر افکار آزاردهنده در زندگی را با افکار آرام‌بخش در اینترنت خنثی می‌کنید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۱-چقدر وقتی در اینترنت هستید؛ احساس می‌کنید توان پیش‌بینی امور را دارید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۲- چقدر فکر می‌کنید که زندگی بدون اینترنت، چیزی کسالت‌بار؛ تهی و بی‌لذت است؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

۱۳- چقدر وقتی کسی هنگام آنلاین بودن مزاحم شما می‌شود؛ غر می‌زنید؛ فریاد می‌زنید یا عصبانی می‌شوید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۵٫ چقدر فکر می‌کنید که در حالت آفلاین حواس پرتی دارید؛ ولی در حالت آنلاین بهتر هستید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۶٫ چقدر وقتی آنلاین هستید این جمله را به کار می‌برید: فقط چند دقیقه مونده؛ الان میام
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۷٫ چقدر سعی کرده‌اید از میزان آنلاین بودن خود بکاهید و موفق نشده‌اید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۸٫ چقدر سعی دارید میزان آنلاین بودنتان را از دیگران مخفی کنید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۱۹٫ چقدر میزان آنلاین بودن را به بیرون رفتن با دیگران؛ ترجیح می‌دهید؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

۲۰٫ چقدر وقتی آفلاین هستید؛ احساس افسردگی و عصبیت دارید که با آنلاین شدن از بین می‌رود؟
الف- به ندرت
ب-گهگاهی
پ- غالبا
ج-به‌ کرات
د-همیشه
هـ-شامل حال من نمی‌شود.

 

جمع نمرات:
جمع نمرات بین ۲۰ تا ۴۹ = کاربر معمولی هستید
جمع نمرات بین ۵۰ تا ۷۹ = دارید دچار مشکل اعتیاد اینترنتی می‌شوید؛ مراقب باشید
جمع نمرات بین ۸۰ تا ۱۰۰ = شما به اکثر پرسش‌ها نمرات ۴ یا ۵ داده‌اید. شما دچار اعتیاد اینترنتی هستید و باید مشکل‌تان را در اسرع وقت حل کنید. واقعا فکر کنید که اگر در پرسش دوم؛ جواب شما ۴ بوده است، چه به سر خودتان آورده اید؟

فضای مجازی، آسیب ها و راهکارها

هشدار کارشناسان و سازمان های امنیتی دنیای مجازی به کاربران این است که شانس شما برای اینکه یکی از قربانیان جرائم سایبری باشید یک به چهار است.

فضای مجازی، آسیب ها و راهکارهابه گزارش سرویس فضای مجازی باشگاه خبرنگاران، امروزه به دلیل گستردگی و فراگیری فضای مجازی و اینترنتی در دنیا و قرار گرفتن بسیاری از مباحث و مطالب در حوزه های مختلف مورد نیاز انسان ها در درون این  شبکه جهانی، ضرورت استفاده از قابلیت ها و امکانات آن، برای همه افراد و سازمان ها ضروری و لازم بنظر می رسد. به گونه ای که امروزه دیگر انجام بسیاری از فعالیت روزمره انسان، بدون کمک از قابلیت های این شبکه عملا با مشکل مواجه خواهد شد. فضایی که گفته می شود به اندازه هزار میلیارد کتاب در آن مطلب وجود دارد.
از فضای مجازی تا حقیقت مجازی
مراحل رشد و تکامل اینترنت را باید در قالب وب های سه گانه از جهان مجاز تا حقیقت دانست چه آنکه از نظر تاریخی فضای مجازی مراحل سه گانه ای را به شرح زیر تا به امروز  پشت سر گذاشته است:
وب۱: خبرهای آمده را انسان استفاده می کرد. مانند خبرگزاری ها.
وب ۲: افراد هم تولید کننده و هم مصرف کننده بودند مانند تولید وبلاگ و وب سایت؛.
وب ۳: فضای آنلاین است مانند شبکه های اجتماعی که امروزه برخی از آن ها بالای یک میلیارد کاربر ( بالاتر از هر شبکه ماهواره ای) دارد. که آسیب های مرتبط با فضاهای نوپدید شبکه های اجتماعی به صورت جداگانه در یادداشت دیگری در آینده بررسی خواهد شد.
نکته مهم آنکه فضای مجازی نسل سوم، در حقیقت دیگر فضای مجازی نیست، حقیقت مجازی است. زیرا در این فضا می توان برحقیقت افراد و وروح وروان آن ها تاثیر گذاشت.
آسیب های فردی و اجتماعی
در کنار مزایای پیش گفته، آسیب های متعدد فردی و اجتماعی آن را نیز نباید از نظر دور داشت همان گونه که از سوی منابع رسمی همواره در این باره اعلام و هشدار داده می شود. از جمله اهم آسیب های این فضای نوظهور را به صورت محدود این گونه می توان برشمرد:
۱-وجود بالای۲۰۰ هزاز ویروس رایانه ای، در یافت نزدیک به ۸۰/ پیام های آنلاین افراد ۱۳ تا ۱۷ سال از افراد ناشناس، حمله هکر ها هر ۳۹ ثاتیه یک بار به کامپیوتر های متصل به اینترنت و خطرات آشکار و پنهان دیگری که هر لحظه در حال افزایش است.
۲- به دلیل روبرو شدن کاربران با جذابیت و تنوع غیر قابل وصف در جستجوهای اینترنتی و عدم امکان تحلیل یافته ها، سر درگمی و بحران معرفتی و رنگ باختن اخلاق و معنویت در کنار دلبستگی های کاذب، از دیگر آثار فراگیر جهت مخاطبان عمومی این فضا به حساب می آید.
۳- به صورت خاص تر درمباحث فرهنگی، عدم توجه به مالکیت فکری و معنوی افراد و سازمان ها در حوزه های مختلف علمی و هنری بدون هرگونه رد پای مسئولیت پدیر و تعهد آور و همچنین به چالش کشیدن نرخ مطالعه کتاب و مجلات معتبر و به طور طبیعی ورشکستگی صاحبان این گونه مشاغل، می تواند از نتایج ناگوار فضای مجازی اخلاق زده باشد.
۴- و در سطح کلان تر و استراتژیک باید توجه داشت از آنجا که اینترنت فضای جولان و قدرت نمایی کشورهای طراح و پردازنده آن است، طبیعی است که هم در صدد القای فرهنگ خود بر دیگر فرهنگ ها و عقائد باشند و هم مکاتب و تفکرات مخالف خود را بر نتابند و به انحای متعدد به تقابل با آنها برخیزند، از این رو با توجه به اینکه مدیریت اطلاعات این گونه فضاها در اختیار آنهاست، میبینیم بسیاری از اخبار در موتور های بزرگ جستجو گر، مربوط به اسلام هراسی است. اما در سوی دیگر فیلم های ضد اسرائیلی معمولا حذف و کنار گذاشته می شود.
راهکارها
با توجه به نکات فوق و  آسیب های پیش گفته، به چند راهکار ( که در حقیقت یادآوری به حساب می آیند) جهت استفاده سالم تر از این فضا بخصوص برای جوانان عزیز اشاره می شود:
۱-به بحث های دینی و اعتقادی که علم واطلاعات کافی درباره آن ها نداریم حتی الامکان به عنوان طرف بحث و مناظره ورود نکنیم، بخصوص در تالارها  وانجمن های گفتگو که این گونه بحث ها برای کسانی که مسلط بر مسائل دینی و مذهبی نیستند گاه شکننده است، زیرا بوده اند جوانان متدین و معتقدی که با انگیزه دفاع از باورهای مذهبی خویش به این فضاها کشیده شدند اما به خاطر عدم توان مقابله و جواب به سیل هجومی شبهات وارده از سوی مخالفان، صدماتی در حوزه باورهای اعتقادی و روحی بر آن ها وارد شد.
۲-آشنایی با افراد ناشناس در فضای مجازی را زمینه ارتباطات خارج از این فضا مانند دوستی وازدواج قرار ندهیم، این هم از آسیب های جدی و پردامنه دنیای اینترنت بوده، که گاه موجب اغفال جوانان شده، یا مواردی از آن ها که به قصد ازدواج مسیر ارتباط را ادامه دادند، و به آسیب های متعددی گرفتار شدند.
۳- مطالب و نکات بدست آمده از فضای مجازی را نباید مبنای قضاوت و تصمیم گیری خویش قرار دهیم، چرا که امروزه یکی از راه های گسترش شایعه در مسائل سیاسی، اجتماعی و حتی پزشکی استناد به برخی از این اخبار و حوادث به فضای عمومی اینترنت و همچنین شبکه های اجتماعی بوده، در حالی که این گونه منابع نمی توانند از اعتبار و قوت لازم برخوردار باشد، که این خود آسیب های اجتماعی و اخلاقی متعددی را در پی خواهد داشت. که به حراج گداشتن آبروی دیگران یکی از آن هاست.
۴- استفاده از سایت ها و مجموعه های علمی شناخته شده داخلی و بین المللی مرتبط با رشته و علایق علمی، فرهنگی و اجتماعی راهکاری موثر در سلامت روانی افراد جامعه خواهد بود. امروز در دنیا و ازجمله در ایران پایگاه های بسیار ارزشمندی در حوزه های مختلف علمی، اجتماعی و صنفی طراحی و راه اندازی شده است. که برای سلیقه ها وگرایش های مختلف جامعه قابل استفاده است.
امید است جوانان عزیز با درک درست از این نعمت و فرصت فراهم آمده که قابلیت های مثبت فراوان آن غیر قابل انکار بوده و درحقیقت چاقویی دو لبه است، ضمن بهره برداری های لازم، ازآسیب های فردی و اجتماعی آن بتوانند خود را مصون و سالم نگهدارند. که این با مدیریت خانواده ها و نهادینه کردن اصول اخلاقی و اعتقادی میسر خواهد بود.
منبع : تابناک

راه کار مقابله با آسیب های فضای مجازی

 

ه منظور پیشگیری و کاهش آسیب های اجتماعی در فضای مجازی راهکارهایی مطرح شده اند…به منظور پیشگیری و کاهش آسیب های اجتماعی در فضای مجازی راهکارهایی مطرح شده اند که در صورت اجرای به موقع و مناسب می توانند ثمر بخش واقع شوند:

کودک و نوجوان

– با توجه به اینکه بیشتر استفاده کنندگان از فضای مجازی نوجوانان و جوانان هستند، فرهنگ سازی برای کاهش پیامدهای آن ضروری است. لذا اطلاع رسانی، آموزش نحوه استفاده صحیح از این فناوری می تواند مؤثر واقع گردد.

– برگزاری کلاس های آموزشی در مدارس جهت آگاهی دادن به نوجوانان و جوانان در مورد مزایا و معایب فناوری های جدید و نحوه ی استفاده ی صحیح از آنها.

والدین

– تشویق به شرکت در فعالیت های اجتماعی و تقویت این گونه رفتارها توسط والدین.

– گذراندن اوقات بیشتری با فرزندان در فضای بیرون از خانه به طوری که فرزندان از نظر عاطفی، احساس خلأ نکنند و جهت جبران این کمبود به فضای مجازی پناه نبرند.

فرهنگ سازی

– استفاده از ظرفیت هایی همچون رسانه های دیداری و شنیداری، روزنامه ها، مجلات، نشریات برای نهادینه شدن فرهنگ سایبری.

– برگزاری جلسات آموزشی از سوی مصادر امور فرهنگی در شهرستان ها به منظور آشنا نمودن و اطلاع رسانی به والدین در مورد فناوری های جدید به ویژه اینترنت و شبکه های اجتماعی مجازی.

– پخش آگهی های آموزنده از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در رادیو و تلویزیون در جهت افزایش آگاهی خانواده ها در خصوص خطرات ناشی از اینترنت.

– پخش برنامه های کوتاه آموزشی درباره مزایا و معایب اینترنت از زبان ورزشکاران و هنرمندان محبوبی که عموما جوانان آنها را الگوی خود قرار می دهند.

– ساخت و پخش فیلم ها و سریال هایی با موضوع اینترنت و مزایا و معایب آن.

حاکمیتی

– وضع قوانین سختگیرانه تر جهت برخورد با مجرمان جرایم اینترنتی و اجرایی نمودن این قوانین.

– آگاهی و هوشیاری بیشتر پلیس سایبری در مورد انواع جدید جرایم رایانه ای و اقدام در جهت نا کارآمد کردن دسیسه های دشمنان در این زمینه.

– طراحی بازی های رایانه ای به گونه ای که در آنها انواع خطرات موجود در فضای مجازی و راهکارهایی جهت آشنایی و مقابله با آنها تعبیه شده است.

– طراحی و تدوین بخشی در کتاب های درسی در ارتباط با آشنایی دانش آموزان با فناوری های جدید، اینترنت و خطرات بالقوه آنها.

– استفاده از آموزه های دینی از جمله امر به معروف و نهی از منکر به عنوان نوعی کنترل اجتماعی توسط هر شخص.

– هنجارسازی های مثبت و ترویج فرهنگ استفاده از اینترنت و فضای مجازی.

آسیب های اجتماعی ـ فرهنگی

درسال ۱۹۹۵، روان شناسی به نام گلدبرگ، اعتیاد جدیدی به نام اعتیاد به اینترنت را کشف کرد.این اعتیاد به سرعت رو به گسترش است وهرروز افراد جدیدی را به کام خود می کشد.گاه مشاهده می شودکه افراد یافرزندان ما چنان دراتاق های گفتگو غرق می شوند که حتی زمان صرف ناهار یا شام را فراموش می کنند.این ها علائمی شبیه الکلی ها یامعتادان به مواد مخدر دارند.

بسیاری از آن ها از بی خوابی رنج می برند ، خسته اند، روابطشان با اطرافیان و جامعه به حداقل می رسد و بیشتر حالت عصبی دارند. کمرنگ شدن وازبین رفتن رابطه عاطفی کاربر با اعضای خانواده وتبدیل آن به رابطه ای سرد مسالمت آمیز، ازدیگر اثرات نامطلوب اعتیاد به اینترنت است.

نظر کارشناسی:

بنابر نظر کارشناسان اجتماعی، ضررهای اخلاقی وجسمی تلفن همراه برای کودکان غیر قابل انکار است.

بسیاری از فیلم های غیر اخلاقی وپیام های نامناسب، ازطریق تلفن همراه بین کودکان پخش می شود.

دسترسی آسان به سایت های غیر اخلاقی از طریق تلفن همراه مشکل دیگری دارد که والدین با آن روبه رو هستند.

دکتر شمسیان متخصص اطفال” معتقد است: “کودکان به دلیل قرار داشتن درسن رشد و باتوجه به ارگانیسم بدن،هنگام نزدیکی به گوشی تلفن همراه درمعرض خطر بیشتری نسبت به سایر افراد هستند”وی می گوید “از آن جا که کودکان در حال رشد هستند ، به امواج رادیویی واکنش بیشتری نشان می دهند.”

تحقیق یک مجله انگلیسی نشان می دهد، شرکت کنندگان درتحقیق ، بعدازاختراع اسلحه،اختراع تلفن همراه رابدترین اختراع همه زمان ها می دانند.

نتایج یک بررسی پژوهشی نشان می دهد، استفاده دانش آموزان ازگوشی های تلفن همراه درمدارس موجب بروز تغییراتی در خرده فرهنگ های حاکم بر کلاس های درس می شود.

آسیب های اخلاقی

آن چه میتوان در اینترنت خطرناک تر تلقی شود، ارتباطی است که از طریق اتاق های گفتگو بین افراد برقرار می شودودر برخی موارد صدمات فراوانی به وجود می آورد. این اتاق های گفتگو که معمولا در آن ها امکان ارتباط بانام های جعلی ومجهول وجود دارد، می توانند زمینه های لازم را برای ایجاد برخی ازمفاسد اجتماعی به وجود آورندو تقریبأ راهی برای جلوگیری از آن وجود ندارد.

به جرئت می توان گفت که خطر شبکه های اجتماعی و گروه های موجود در پیام رسان های موبایل پایه مانند تلگرام به مراتب بیشتر از سایت های غیر اخلاقی موجود دراینترنت است.

بی اطلاعی خانواده ها ازاین موضوع، خطرها یی را به آنان تحمیل می کند.از سوی دیگر ،ازجمله چالش های اساسی گسترش فناوری ارتباطات درجهان،مخصوصأ درکشورهای درحال توسعه ، آسیب های فرهنگی واجتماعی است.

قرار گرفتن درمعرض فرهنگ های گوناکون

آزادی های زیاد در یک دوره زمانی نسبتأ کوتاه

امکان دسترسی به اطلاعات غیر اخلاقی گوناگون از طریق اینتر نت

برخی از نمونه های این خطرها محسوب می شوند.

آسیب های جسمی

استفاده بیش از حد از رایانه، این آثار را به دنبال دارد:

۱– تیک ها

۲– فشار های عصبی

۳– چشم درد

۴– رکود فعالیت های معده

۵– چاقی وعدم جذب چربی ها

۶– افزایش قند خون

۷– کم شدن فعالیت کلی بدن

۸– مشکلات تنفسی

۹– افتادن سرشانه ها

۱۰– خارج شدن ستون فقرات از حالت طبیعی

۱۱– انزوای اجتماعی

به علاوه ، کودکان و نوجوانان را از یادگیری های شناختی، جسمانی واجتماعی باز می دارد.

بازی های رایانه ای به سبب داشتن صفحات گرافیکی ،تنوع رنگ وسرعت زیاد تعویض صفحات ، تأثیرات منفی روی مغز واعصاب کودکان می گذارند وازاین راه،برخی اختلالات را موجب می شوند.

 

تأثیرات منفی رایانه بر بدن افراد، شامل:

دردهای شدید کمر

دردهای شدید دست

دردهای شدید گردن وسر

است که به صورت آرتروز ظاهر می شود.وگاهی به ایجاد کیست معضلی در مچ دست می انجامد.

تلفن همراه

وسیله ای ارتباطی ومفید است که در سایه غفلت والدین، دانش آموزان و متولیان فرهنگ وآموزش، رفته رفته به یک وسیله خطرناک تبدیل می شود.

باوجود اهمیت تلفن همراه در زندگی روزمره ، تحقیقات نشان دهنده آن است که استفاده بیش ازحد از تلفن همراه می تواند استرس زا باشد. برخی از مردم به طرزی بی رویه ازآن استفاده می کنندواین امر زندگی شخصی آن ها را تحت تأثیر قرار می دهد.

درعصر جهانی شدن ، نظام آموزشی ما بحران های جدی را پیش رودارد لذا لازم است با بهره گیری صحیح واستفاده بهینه از فناوری های جدید ارتباطی ، نظیر اینترنت و ازطریق ایجاد جذابیت در مطالب و مواد آموزشی، توانایی تولید وبازتولید اطلاعات را کسب کند،و از این طریق، نه تنها درمواجهه بااین فرایند رانده نشود، بلکه درمتن وبطن تحولات جهانی نقش آفرینی کند

آسیب های فضای مجازی

گروه اجتماعی – در حال حاضر اینترنت ابزاری مناسب برای توسعه افکار و اندیشه‌های بشری محسوب می‌شود به شرط آن که در راه صحیح استفاده شود. افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات مالی و اجتماعی نشوند.

مقدمه:

ارتباطات سالم در فضای مجازی و لزوم هوشیاری جوانان و خانواده‌ها نسبت به تهدیدات فضای سایبری در درجه نخست اولویت قرار دارد. پیشگیری از آسیب های اجتماعی و توجه والدین به رفتار فرزندان بسیار مهم می باشد و برای جلوگیری از هم پاشیدگی خانواده ها، والدین باید تا حدودی به فناوری های روز دنیا مسلط باشند و آگاه باشند که تغییر در رفتار فرزندان به معنای ایجاد تغییر در طرز فکر آنهاست.

راهکار مقابله با آسیب‌های فضای مجازی:

به منظور پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی در فضای مجازی راهکارهایی مطرح شده‌اند که در صورت اجرای به موقع و مناسب می‌ توانند ثمر بخش واقع شوند:

– استفاده از ظرفیت‌هایی همچون رسانه‌های دیداری و شنیداری، روزنامه ها، مجلات، نشریات برای نهادینه شدن فرهنگ سایبری.

– برگزاری جلسات آموزشی از سوی مصادر امور فرهنگی در شهرستان ها به منظور آشنا نمودن و اطلاع رسانی به والدین در مورد فناوری های جدید به ویژه اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی.

– پخش آگهی‌های آموزنده از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در رادیو و تلویزیون در جهت افزایش آگاهی خانواده‌ها در خصوص خطرات ناشی از اینترنت.

– پخش برنامه های کوتاه آموزشی درباره مزایا و معایب اینترنت از زبان ورزشکاران و هنرمندان محبوبی که عموما جوانان آنها را الگوی خود قرار می دهند.

– ساخت و پخش فیلم ها و سریال هایی با موضوع اینترنت و مزایا و معایب آن.

وظایف حاکمیتی:

– وضع قوانین سختگیرانه تر جهت برخورد با مجرمان جرایم اینترنتی و اجرایی نمودن این قوانین.

– آگاهی و هوشیاری بیشتر پلیس سایبری در مورد انواع جدید جرایم رایانه ای و اقدام در جهت ناکارآمد کردن دسیسه های دشمنان در این زمینه.

– طراحی بازی های رایانه ای به گونه ای که در آنها انواع خطرات موجود در فضای مجازی و راهکارهایی جهت آشنایی و مقابله با آنها تعبیه شده است.

– طراحی و تدوین بخشی در کتاب های درسی در ارتباط با آشنایی دانش آموزان با فناوری‌های جدید، اینترنت و خطرات بالقوه آنها.

– استفاده از آموزه های دینی از جمله امر به معروف و نهی از منکر به عنوان نوعی کنترل اجتماعی توسط هر شخص.

– هنجارسازی های مثبت و ترویج فرهنگ استفاده از اینترنت و فضای مجازی.

آسیب‌های فکری:

استفاده خارج از حد متعارف از اینترنت، به وابستگی شدید روانی و فکری می‌انجامد. با ورود اینترنت و رایانه به درون خانواده‌ها، بین والدین، معلمان، مربیان و دانش‌آموزان(فرزندان)جدایی فکری و عاطفی، رخ می‌دهد. نتیجه تحقیقات نشان می‌دهد که درصد بالایی از نوجوانان و جوانان از اینترنت برای فعالیت‌های بیهوده‌ای نظیر دوست یابی، بازی و صحبت با یکدیگر استفاده می‌کنند.

نوجوانی که پشت میز رایانه و اینترنت نشسته است، برنامه های سایت را لذت بخش تراز سخنان پدر و مادر و تکالیف مدرسه می داند. در نتیجه، در ارتباطات، رفتار و زندگی اجتماعی او اختلال ایجاد می‌شود.

آسیب‌های اجتماعی ـ فرهنگی:

درسال ۱۹۹۵، روان شناسی به نام گلدبرگ، اعتیاد جدیدی به نام اعتیاد به اینترنت را کشف کرد. این اعتیاد به سرعت رو به گسترش است و هر روز افراد جدیدی را به کام خود می کشد. گاه مشاهده می شودکه افراد یا فرزندان ما چنان د راتاق های گفتگو غرق می شوند که حتی زمان صرف ناهار یا شام را فراموش می کنند. این ها علائمی شبیه الکلی ها یا معتادان به مواد مخدر دارند.

بسیاری از آن ها از بی خوابی رنج می برند، خسته اند، روابطشان با اطرافیان و جامعه به حداقل می رسد و بیشتر حالت عصبی دارند. کمرنگ شدن و از بین رفتن رابطه عاطفی کاربر با اعضای خانواده و تبدیل آن به رابطه ای سرد مسالمت آمیز، از دیگر اثرات نامطلوب اعتیاد به اینترنت است.

بنابر نظر کارشناسان اجتماعی، ضررهای اخلاقی و جسمی تلفن همراه برای کودکان غیر قابل انکار است. بسیاری از فیلم های غیر اخلاقی وپیام های نامناسب، از طریق تلفن همراه بین کودکان پخش می شود.

دسترسی آسان به سایت های غیر اخلاقی از طریق تلفن همراه مشکل دیگری دارد که والدین با آن روبه رو هستند. دکتر شمسیان متخصص اطفال معتقد است: «کودکان به دلیل قرار داشتن درسن رشد و باتوجه به ارگانیسم بدن، هنگام نزدیکی به گوشی تلفن همراه در معرض خطر بیشتری نسبت به سایر افراد هستند«وی می‌گوید»از آن جا که کودکان در حال رشد هستند، به امواج رادیویی واکنش بیشتری نشان می دهند.»

تحقیق یک مجله انگلیسی نشان می دهد، شرکت کنندگان در تحقیق، بعد از اختراع اسلحه، اختراع تلفن همراه را بدترین اختراع همه زمان‌ها می‌دانند.

نتایج یک بررسی پژوهشی نشان می‌دهد، استفاده دانش آموزان ازگوشی های تلفن همراه درمدارس موجب بروز تغییراتی در خرده فرهنگ های حاکم بر کلاس های درس می‌شود.

آسیب‌های اخلاقی:

آن چه می‌توان در اینترنت خطرناک‌تر تلقی شود، ارتباطی است که از طریق اتاق‌های گفت و گو بین افراد برقرار می شود و در برخی موارد صدمات فراوانی به وجود می‌آورد. این اتاق های گفت و گو که معمولا در آن ها امکان ارتباط بانام های جعلی و مجهول وجود دارد، می توانند زمینه های لازم را برای ایجاد برخی از مفاسد اجتماعی به وجود آورند و تقریبأ راهی برای جلوگیری از آن وجود ندارد. به جرأت می توان گفت که خطر شبکه های اجتماعی و گروه های موجود در پیام رسان های موبایل پایه مانند تلگرام به مراتب بیشتر از سایت‌های غیراخلاقی موجود در اینترنت است.

بی اطلاعی خانواده ها از این موضوع، خطرهایی را به آنان تحمیل می‌کند. از سوی دیگر ،ازجمله چالش‌های اساسی گسترش فناوری ارتباطات در جهان، مخصوصأ در کشورهای در حال توسعه، آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی است.

قرار گرفتن در معرض فرهنگ های گوناگون، آزادی های زیاد در یک دوره زمانی نسبتأ کوتاه و امکان دسترسی به اطلاعات غیر اخلاقی گوناگون از طریق اینتر نت برخی از نمونه های این خطرها محسوب می شوند.

آسیب‌های جسمی

استفاده بیش از حد از رایانه، این آثار را به دنبال دارد:
۱- تیک ها
۲- فشار های عصبی
۳- چشم درد
۴- رکود فعالیت های معده
۵- چاقی و اضافه وزن
۶- افزایش قند خون
۷- کم شدن فعالیت کلی بدن
۸- مشکلات تنفسی
۹- افتادن سرشانه ها
۱۰- خارج شدن ستون فقرات از حالت طبیعی
۱۱- انزوای اجتماعی
به علاوه، کودکان و نوجوانان را از یادگیری‌های شناختی، جسمانی واجتماعی باز می دارد. بازی های رایانه ای به سبب داشتن صفحات گرافیکی، تنوع رنگ وسرعت زیاد تعویض صفحات، تأثیرات منفی روی مغز و اعصاب کودکان می گذارند و از این راه، برخی اختلالات را موجب می‌شوند.

تلفن همراه:

وسیله ای ارتباطی و مفید است که در سایه غفلت والدین، دانش‌آموزان و متولیان فرهنگ وآموزش، رفته رفته به یک وسیله خطرناک تبدیل می‌شود. با وجود اهمیت تلفن همراه در زندگی روزمره، تحقیقات نشان دهنده آن است که استفاده بیش از حد از تلفن همراه می تواند استرس زا باشد. برخی از مردم به طرزی بی رویه از آن استفاده می کنند و این امر زندگی شخصی آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

نتیجه گیری:

در عصر جهانی شدن، نظام آموزشی ما بحران‌های جدی را پیش‌رو دارد لذا لازم است با بهره‌گیری صحیح و استفاده بهینه از فناوری‌های جدید ارتباطی، نظیر اینترنت و از طریق ایجاد جذابیت در مطالب و مواد آموزشی، توانایی تولید و بازتولید اطلاعات را کسب کند و از این طریق، نه تنها در مواجهه با این فرایند رانده نشود، بلکه در متن و بطن تحولات جهانی نقش‌آفرینی کند.

تهیه و تنظیم : سرهنگ داوود عبدالمالکی؛ معاون هماهنگ کننده فرماندهی انتظامی غرب استان تهران

تأثیر اینترنت و تلفن همراه بر سلامت روانی دانش آموزان در شهرستان فراشبند     ( فارس )

 

چکیده : تحقیق حاضر به بررسی تأثیر اینترنت و تلفن همراه بر سلامت روانی دانش آموزان در شهرستان فراشبند     ( فارس ) پرداخته است . هدف اصلی این طرح ، بررسی آسیب های ناشی از تلفن همراه و اینترنت بر روی سلامت روانی دانش آموزان می باشد . این پژوهش با استفاده از روش اسنادی و پیمایشی و با بکار گیری پرسشنامه از        نمونه ای به حجم ۱۰۰ نفر از دانش آموزان دبیرستانی شهرستان فراشبند به عمل آمده است و با استفاده از برنامه SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است . در بحث توصیفی میانگین ، میانه ، نما ، انحراف استاندارد و واریانس را در میان پاسخگویان بدست آوردیم و با استفاده از آمار استنباطی سطح معناداری ، ضریب همبستگی پیرسون و رابطه ی معناداری بین متغیرها را بدست آوردیم ، که نتایج نشان داد به جز دو فرضیه پرخاشگری و دروغگوئی که با متغیر اصلی رابطه ی معنادار نداشتند بقیه ی متغیرها که شامل آسیب های روانی ، کنترل اجتماعی ، خشونت ، عدم تمرکز و اختلال خواب است با متغیر های اصلی رابطه ی معناداری داشتند .

کلید واژه : تلفن همراه  – اینترنت – سلامت روانی – دانش آموزان – فراشبند

 

 

 

 

 

 

                                                                         * عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور فراشبند ( فارس )  farzad.pgh @yahoo.com

                                                                                            ** دانشگاه پیام نور فراشبند ( فارس ) reza_farashbandi@yahoo.com

                                                                                            *** عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور شیراز Yasaman2007@ yahoo.com

                                                                                              **** عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور کازرون amag2004@gmail.com

 

 

مقدمه : « وقتی به گذشته نگاه می کنیم و وسایل ارتباطی آن زمان را با این دوره مقایسه می کنیم می بینیم که تکنولوژی چقدر باعث پیشرفت در کارها و زندگی شده است . وسایل ساده ارتباطی آن دوره اصلا قابل قیاس با وسایل ارتباطی این دوره نیست ، وسایلی از قبیل نامه و تلفن های ساده اولیه کار را دشوار می کرد ولی اکنون پیشرفت تکنولوژی باعث سریع تر شدن بسیاری از کارها شده ، وسایلی که می توان با آن تمام کارها را در مدت خیلی کم انجام داد مثل اینترنت و تلفن همراه و … ، ولی وقتی مبتکران بزرگ دنیا جدیدترین اختراعات خود را برای راحتی انسان بوجود آوردند شاید فکرش را هم نمی کردند که روزی انسان هزاره سوم از این وسایل سوءاستفاده را کرده و به دنبال چاره ای برای رفع خطرات این اختراعات و وسایل نوین ارتباطی باشند ، وسایلی که در وهله اول دنیای مجازی را برای انسان به ارمغان آورد . افزایش تولید وسایلی از قبیل تلفن همراه و اینترنت و … در نهایت سهولت دسترسی سبب شد گروه های کثیری از افراد جامعه با سنین مختلف به این دنیای مجازی راه پیدا کنند به طوری که در قرن ۲۱ داشتن تلفن همراه یک کودک ۶ ساله برای کسی عجیب نیست . بررسی ها نشان داده اند که این گونه وسایل تنها تاثیر منفی بر روی تحصیل دانش آموزان ندارد و در برخی موارد به آن ها در مسائل آموزشی کمک هم می کند . ولی نکته قابل توجه این که تاثیر منفی آن ها بر روی دانش آموزان متاسفانه بیشتر از تاثیر مثبت آنهاست . تحقیقات یک مجله انگلیسی نشان داد که افراد بعد از اختراع اسلحه ، اختراع تلفن همراه را بدترین اختراع همه زمان ها می دانند . امروزه این وسایل بر نوع لباس پوشیدن و تزیین اتاق ها و حتی اخلاق دانش آموزان تاثیر گذاشته است . مثلا وقتی وارد اتاق آن ها می شویم ، گوئی به فضای دیگر پا گذاشته ای ، در و دیوار پر است از پوسترهای عجیب و غریب ، عکس هیولا ، شخصیت فیلم های ترسناک و گروه موسیقی غربی و … . ما در این تحقیق نهایت سعی خود را کرده ایم تا بتوانم بفهمیم که آیا این مسائل بر زندگی فردی و اجتماعی دانش آموزان و سلامت روان آن ها و همچنین بر نحوه ی ارتباط فرزندان با والدین تاثیری داشته است یا نه ؟ و در پایان این که می توان راه حلی برای رفع این معضل پیدا نمود یا نه ؟

بیان مساله

اینترنت به عنوان یک وسیله دارای قابلیت عظیمی برای افزایش تنوع اطلاعات و سرگرمی های در دسترس افراد و سازمان های سراسر جهان است . این وسیله هم چنین موانع ورود را کاهش می دهد که برای گویندگان و شنوندگان یکسان است و امکان دسترسی به تمام کسانی را که مایل اند در این محیط شرکت کنند ، فراهم می کند و حتی در میان گویندگان ، یک برابری نسبی ایجاد می کند . پژوهش و مطالعه پیرامون ساخت و تولید و نقش وسایل ارتباط جمعی و ماهیت آن در زندگی روزمره تاثیرات مثبت و منفی آن بر روی افراد از دیرباز تاکنون مورد توجه جامعه شناسان و روان شناسان بوده است . در این پژوهش       می خواهیم آسیب روانی و اجتماعی وارده به دانش آموزان دبیرستان را بخاطر استفاده غیر معمولشان از این وسایل بداینم و بداینم به چه عللی آن ها بیش از حد جذب این وسایل می شوند .

پیشینه تحقیق

تحقیقات داخلی : در داخل کشور موضوع اینترنت و تاثیر آن بر روابط اجتماعی هنوز مورد توجه جدی              جامعه شناسان قرار نگرفته است که این امر تا حدودی به تازگی موضوع مربوط است و تا اندازه ای هم ناشی از عدم  آشنایی جامعه با این رسانه های ارتباطی است . تحقیقاتی که نگارندگان با آن ها مواجه شدند عمدتا ناظر به اثرات پورنوگرافی ، آزادی ، گردش اطلاعات و تاثیر اینترنت بر گستره حوزه ی عمومی و روانشناسی اینترنت بود که به جهت فاصله ای که از بحث جاری داشته اند به آن ها پرداخته نشده است . در این میان رساله دکترای بهزاد دوران در مورد تاثیرات فضای سایبرنتیک بر هویت از جوانبی به موضوع این تحقیق نزدیک است که اشاره مختصری بدان می شود . تحقیق مذکور کار خود را با این سوال بنیادین آغاز می کند : « آیا تجربه فضای سایبرنتیک بر هویت خانوادگی فرد اثر می گذارد؟» و آیا تجربه فضای سایبرنتیک بر هویت همسالان فرد اثر می گذارد؟ » آیا تجربه فضای سایبرنتیک بر هویت ملی فرد اثر        می گذارد ؟ محقق در ادامه با پرداختن به تئوری های مربوط به فضای سایبرنتیک ، و همچنین هویت ، ارتباط نظری مستقیمی را میان ارتباط و هویت ( با واسطه گری عوامل اجتماعی ) برقرار می سازد . برای بررسی فرضیات خود از روش پیمایشی استفاده شده است و ۱۸۰ نفر از دانشجویان دانشگاه تهران به عنوان گروه آزمون و ۱۸۵ نفر از دانشجویان همین دانشگاه به عنوان گروه شاهد پرسشنامه تحقیق را تکمیل نمودند.  نتایج تحقیق به طور خلاصه به شرح زیر است :

۱- وجود رابطه میان فضای سایبرنتیک و تضعیف هویت خانوادگی مورد تایید قرار نمی گیرد . ۲- وجود رابطه میان فضای سایبرنتیک و تقویت هویت همسالان مورد تایید قرار نمی گیرد .۳- وجود رابطه میان فضای سایبرنتیک و هویت ملی مورد تایید قرار نمی گیرد . ۴- وجود رابطه میان فضای سایبرنتیک و هویت ملی مورد تایید قرار نمی گیرد . ۵- دامنه ی دوستی های فضای واقعی غالبا به فضای سایبرنتیک نیز بسط یافته است . از سوی دیگر ، به نظر می رسد عمق پیوندهای دوستی تازه شکل گرفته بر روی اینترنت چیزی کمتر از دوستی های فضای واقعی نباشد . یافته های این تحقیق چنان که محقق ذکر نموده است قابلیت تعمیم نداشته است و در راستای تولید داده های اکتشافی معرفی شده است . ( دوران ، ۱۳۸۱ ، ص ۸۶ )

تحقیق دیگر مربوط به بررسی تاثیرات استفاده از اینترنت بر نسبی نگری هنجاری و جهان نگری دانشجویان دانشگاه تبریز است . این تحقیق به روش پیمایشی و بر روی ۲۸۳ نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز در رشته های مختلف تحصیلی به عمل آمده است . هر چند متغیر وابسته تحقیق ( نسبی نگری هنجاری و جهان نگری ) ارتباط مستقیمی با بحث جاری ندارد ، لکن از آنجا که پژوهش فوق در چهارچوب بررسی اثرات اینترنت است به نتایج آن به طور خلاصه اشاره می شود . ۹/۸۶ درصد از دانشجویان مورد مطالعه به اینترنت و خدمات آن دسترسی داشته اند و ۸/۸۵ درصد از دانشجویان نمونه از اینترنت و خدمات آن استفاده می کرده اند .

بر اساس نتیجه این پژوهش اختلاف معناداری بین کاربران و غیر کاربران اینترنت در مورد احساس تعلق به ملل و جوامع دیگر وجود نداشته است . یعنی با افزایش یا کاهش میزان استفاده از اینترنت ، میزان احساس تعلق افزایش یا کاهش نمی یابد . بین کاربران و غیر کاربران در میزان نسبی نگری هنجاری تفاوت وجود دارد و کسانی که بیشتر از اینترنت استفاده نموده اند نسبت به آنهایی که استفاده ننموده اند نسبی نگر تر                             بودند . ( منطقی ، ۱۳۸۶ ، ص ۹۸ )

تحقیق دیگر مربوط به بررسی تاثیرات استفاده از اینترنت بر نسبی نگری هنجاری و جهان نگری دانشجویان دانشگاه تبریز است. این تحقیق به روش پیمایشی و بر روی ۲۸۳ نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز در رشته های مختلف تحصیلی به عمل آمده است . هر چند متغیر وابسته تحقیق ( نسبی نگری هنجاری و جهاین نگری) ارتباط مستقیمی با بحث جاری ندارد، لکن از آنجا که پژوهش فوق در چهارچوب بررسی اثرات اینترنت است به نتایج آن به طور خلاصه اشاره می شود .

۹/۸۶ درصد از دانشجویان مورد مطالعه به اینترنت و خدمات آن دسترسی داشته اند و ۸/۸۵ درصد از دانشجویان نمونه از اینترنت و خدمات آن استفاده می کرده اند .

بر اساس نتیجه این پژوهش اختلاف معناداری بین کاربران و غیر کاربران اینترنت در مورد احساس تعلق به ملل و جوامع دیگر وجود نداشته است. یعنی با افزایش یا کاهش میزان استفاده از اینترنت، میزان احساس تعلق افزایش یا کاهش نمی یابد . بین کاربران و غیر کاربران در میزان نسبی نگری هنجاری تفاوت وجود دارد و کساین که بیشتر از اینترنت استفاده نموده اند ، نسبت به آنهایی که استفاده ننموده اند نسبی نگر تر بودند ( گدازگر و موسی ور ، ۱۳۸۳ ) .

هم چنین تحقیقاتی هم در خصوص اوقات فراغت و تحولات نگرشی و ارتباط آن ها با اینترنت انجام شده است که به دو مورد از آن ها اشاره می شود . تحقیق « جوانان و فراغت مجازی» به بررسی کارکردهای چت در کافی نت های تهران پرداخته است. پژوهش گر با طرف دو مفهوم « رسانه ای شدن» و « خانگی شدن» به توصیف نحوه ی گذران اوقات فراغت در جامعه جوان ایراین پرداخته است و د راین میان فضای چت        روم های اینترنتی به منزله ی عرصه ای مدرن برای سرگرمی مورد توجه قرار گرفته است . تحقیق مذکور بر اساس روش های پیمایشی انجام شده و پرسشنامه ای در اختیار مراجعه کنندگان به کافی نت ها قرار داده شده و اطلاعات مورد نیاز جمع آوری گردیده است . برخی از نتایج این تحقیق که به تحقیق جاری ارتباط بیشتری پیدا می کند عبارتند از : گروه های سنی جوان تر به کارکردهای تفریحی و تفننی چت و تفکیک بیشتر دو حوزه مجازی و واقعی توجه بیشتری دارند. این گروه بیشتر به دنبال گسترش شبکه های دوستی بوده و از چت کردن لذت بیشتری می برند و در همان حال از فرصت هایی که اینترنت برای ناشناس ماندن و گاه پنهان ساختن هویت واقعی فراهم می سازد استفاده می کنند . از سوی دیگر گروه بزرگسال با وسواس بیشتری دست به انتخاب می زنند و در کنترل روابط خویش و سطح و جهت آن مهارت بیشتری دارند . یافته های تحقیق نشان داده است که دختران جوان در انتخاب شرکای گفت و گوی خود به معیار سن توجه بیشتری دارند که این مسئله بیانگر هنجارهای رایج در آشنایی های افراد غیر هم جنس و جامعه پذیری انتظاری دختران جوان است . کارکردهای فراغتی و سرگرم کننده ( غلبه بر تنهایی و سرگرمی ) بیش از موارد دیگر ( مثل، شناخت و دوست یابی) مورد توجه کاربران بوده است. تجارب بدیع  جذابی که محیط اینترنت برای خودشناسی، هویت یابی و نیز مشارکت های نوین فراهم می سازد تحت الشعاع کارکرد های سرگرم کننده است . فضای غالب در محیط چت روم گفت  گوهای دوستانه جوانان غیر هم جنس است که با نیت ارضای کنجکاوی، آشنایی ، سرگرمی و گاه شیطنت و ماجراجویی بدان روی آورده اند . انگیزه ها و چگونگی استفاده کاربران از چت های اینترنتی همچنین بیانگر تفاوت های جنسیتی و میل بیشتر پسران به استفاده از موقعیت جنسیتی برتر خود در اجتماع برای انتخاب سرگرمی و جست و جوی روابط دوستانه و آزاد است .

در نهایت ، محقق سرگرمی های مجازی را عاملی می داند که علاقه جوانان به مشارکت اجتماعی و        فعالیت های مدنی را با انگیزه های مختلف تحت الشعاع قرار می دهد و ممکن است بر مهارت های اجتماعی آنان در تدارک فراغت های گروهی و تفریحات و بازی های غیر مجازی تاثیر منفی بگذارد. هم چنین مجاورت طولانی با فضای مجازی می تواند به تاثیر پذیری افراطی از هنجارها و ارزش ها در عرصه های مختلف ارتباطی و اجتماعی انجامیده و با تقویت جهان وطنی تعلقات ملی و ستی کاربران را تحت تاثیر قرار         دهد . ( ذکائی ، ۱۳۸۳ ) .

تحقیقات خارجی : یکی از اولین کتاب های مهم در خصوص روابط اجتماعی و اینترنت کتاب اجتماعات مجازی نوشته هوارد رینگولد است . هر چند که این کتاب در سال ۱۹۹۳ ، یعنی در اوان رشد اینترنت و زمانی که هنوز اینترنت گسترش چندانی نیافته بود نگاشته شد ، اما امروزه به عنوان یک اثر کلاسیک در این زمینه شناخته شده است . این کتاب با طرح بحث جوامع مجازی چشم انداز جدیدی را گشود . منظور از جوامع مجازی جوامعی هستند که در آن افراد به واسطه ی ارزش ها و علایق مشترک از طریق شبکه اینترنت به همدیگر متصل می شوند و پیوندهای دوستی و حمایتی میان آنان به وجود می آید که ممکن است به ارتباط رودررو هم بینجامد . (۲۰۰۸ ،  Olson)

در کنار تحقیقات فوق الذکر ، مطالعاتی هم انجام شد که نتایج متفاوتی به دنبال داشت . دو مطالعه مهم در آمریکا انجام شد که معمولا به عنوان شاهدی بر اثرات منزوی کننده اینترنت مور استناد قرار می گیرند . اول مطالعه پیمایشی دانشگاه استانفورد روی ۴۰۰۰۰ نفر بود که توسط نای و اربرینگ انجام شد و دوم مطالعه معروف رابرت کراوت که در ادامه به آن اشاره خواهد شد . نتایج تحقیقات دانشگاه استانفورد بیانگر آن بود که کاربران اینترنت زمان کمتری را برای گذراندن با دوستان و اعضای خانواده ، خرید از فروشگاه ها ، مطالعه روزنامه و تماشای تلویزیون صرف می کنند . ( ۲۰۰۸ ، Giddens )

تحقیقات کراوت نشان می دهد که زمان عامل مهمی در این زمینه است . زمان در اینجا شامل مدت کاربری در شبانه روز و هم چنین سابقه ی کاربری از زمان آشنایی با اینترنت است . صفحات شخصیتی فرد هم در این میان مهم هستند . افراد برون گرا تاثیرات مثبتی را از کار با اینترنت می پذیرند ، در حالی که این مطلب در مورد افراد درون گرا بر عکس است . مطابق مثل معروف پول پول می آورد ، افراد برون گرا کسانی هستند که تمایل به دوست داشتن مردم دارند و از تعاملات اجتماعی لذت می برند . او این فاکتور را برای توجیه تفاوت مشاهده شده در تحقیقات اول و دوم خود مورد استفاده قرار می دهد. ( ۲۰۰۸،Gorriz  )

یکی از اولین کتاب های مهم در خصوص روابط اجتماعی و اینترنت کتاب اجتماعات مجازی نوشته هوارد رینگولد است . هر چند که این کتاب در سال ۱۹۹۳، یعنی در اوان رشد اینترنت و زمانی که هنوز اینترنت گسترش چندانی نیافته بود، نگاشته شد. اما امروز به عنوان یک اثر کلاسیک در این زمینه شناخته شده است . این کتاب با طرح بحث جوامع مجازی چشم انداز جدیدی را گشود. منظور از جوامع مجازی جوامعی هستند که در آن افراد به واسطه ی ارزش ها و علایق مشترک از طریق شبکه اینترنت به همدیگر متصل می شوند          و پیوندهای دوستی و حمایتی میان آنان به وجود می آید که ممکن است به ارتباط رودررو هم                   بیانجامد . ( کاستلز ، ۲۰۰۱ ) .

از نظر رینگولد، اجتماع مجازی نسخه تکنولوژی اجتماع سنتی است. وی بر آن است که تکنولوژی های ارتباطی و اطلاعاتی به ما فرصت بازسازی اجتماعات را در عصر جدید می دهند، اجتماعاتی که به واسطه تحولات تکنولوژیک جدید آسیب دیده اند. آن چه از دست رفته است، اکنون می تواند به کمک صفحه کلید، مانیتور، پردازشگر و مودم مجددا ساخته شود . ( امیر کافی ، ۱۳۸۳ )

روش تحقیق : این تحقیق به صورت توصیفی – پیمایشی انجام گردیده که در آن آسیب های روانی استفاده از گوشی همراه و اینترنت دانش آموزان دبیرستان های دختر و پسر شهرستان فراشبند با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته مورد بررسی قرار گرفته است .

جامعه ، نمونه ، روش نمونه گیری : از بین تعداد ۱۰۰۰ نفر جامعه آماری ما که شامل کلیه ی دانش آموزان دبیرستان های دخترانه و پسرانه شهرستان فراشبند در سال تحصیلی ۸۹ – ۱۳۸۸ مشغول به تحصیل         می باشند تعداد ۱۰۰ نفر از طریق نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شده اند . بدین صورت که با توجه به تعداد مدارس دبیرستان دخترانه و پسرانه ابتدا به بخش آمارگیری مراجعه نموده و لیست مدارس دخترانه و پسرانه دولتی این شهرستان تهیه شد . سپس از بین مدارس مذکور تعداد دو مدرسه به صورت تصادفی انتخاب شده ، در مرحله بعد به مدارس مورد نظر مراجعه نموده و با توجه به تعداد کلاس های موجود ، پایه های تحصیلی دوم و سوم انتخاب شد و از بین آنها ۱۰۰ دانش آموز به صورت تصادفی انتخاب و پرسشنامه مورد نظر را اجرا کرد یم .

تجزیه و تحلیل اطلاعات آماری :. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از بسته های نرم افزاری SPSS ویرایش دهم ، انجام شد . اطلاعات در دو سطح توصیفی و استنباطی بررسی شدند .

روایی و اعتبار ابزار : پس از طرح ۵۰ سوال از میان آنها ۲۰ سوال انتخاب شد و پرسشنامه در اختیار چند روانشناس قرار گرفت تا روایی صوری آن بررسی شود که سوالات مبهم آن حذف و ابهامات آن برطرف شد که ضریب روایی محاسبه شده ۹۲ درصد بود و برای پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده شد که ۸۹ درصد بوده و از نظر آماری ضرایب بدست آمده در سطح بالایی بوده ، بنابراین پرسشنامه مذکور از پایایی لازم برخوردار است .

یافته ها

جدول شماره ۱: آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر آسیب های روانی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه

متغیر ضریب پیرسون سطح معناداری
آسیب های روانی ۳۴۲/ ۰۱۰/

 

با توجه به جدول بالا که در آن ضریب پیرسون برابر با ۳۴۲/ و سطح معناداری ۰۱۰/ می باشد می توان گفت که گذشته از رابطه مستقیم میان دو متغیر آسیب های روانی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه ، این فرضیه در سطح بالاتر از ۹۵ درصد تأیید می شود . میزان همبستگی بین دو متغیر ۳۴ درصد تعیین شده است.

جدول شماره ۲ : آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر کنترل اجتماعی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه

متغیر ضریب پیرسون سطح معناداری
کنترل اجتماعی ۱۴۲/- ۰۰۲/

 

همانطور که در جدول فوق نیز مشاهده می شود ، بین دو متغیر کنترل اجتماعی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه به دلیل ضریب پیرسون منفی و سطح معناداری مثبت رابطه معکوسی است که حاکی از استفاده بیش از اندازه در کاهش کنترل اجتماعی است . همچنین به دلیل سطح معناداری بیشتر از ۹۵ درصد ( ۰۰۲/ ) ، باعث شده تا این فرضیه نیز تأیید شود .

جدول شماره ۳ : آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر استفاده از اینترنت و تلفن همراه و خشونت

متغیر ضریب پیرسون سطح معناداری
خشونت ۲۲۲/ ۰۰۶/

 

با توجه به ضریب پیرسون ۲۲۲/ مثبت و سطح معناداری ۰۰۶/ مثبت ، چنین نتیجه گیری می شود که گذشته از رابطه مثبت بین دو متغیر خشونت ، اینترنت و تلفن همراه که استفاده بیشتر از اینترنت و تلفن همراه را با خشونت بیشتر و برعکس بیان می نماید ، فرضیه فوق نیز در سطح بالاتر از ۹۵ درصد تأیید گردد .

جدول شماره ۴ : آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر استفاده از اینترنت و تلفن همراه و پرخاشگری

متغیر ضریب پیرسون سطح معناداری
پرخاشگری ۲۰۱/ ۱۱۱/

در فرضیه چهارم نیز به دلیل رابطه مستقیم بین دو متغیر چنین نتیجه گیری می شود که رابطه مثبت بین دو متغیر پرخاشگری و استفاده از اینترنت و تلفن همراه که استفاده ی بیشتر از اینترنت و تلفن همراه را با پرخاشگری بیشتر و برعکس بیان می نماید ، فرضیه فوق در سطح پایین تر از ۹۵ درصد قرار دارد و فرضیه رد شده است .

جدول شماره ۵ : آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر استفاده از اینترنت و تلفن همراه و عدم تمرکز              دانش آموزان

متغیر ضریب پیرسون سطح معناداری
عدم تمرکز ۳۰۰/ ۰۰۱/

همان گونه که در جدول بالا نیز دیده می شود ، به دلیل ضریب پیرسون ۳۰۰/ و سطح معناداری ۰۰۱/ بین دو متغیر استفاده از اینترنت و تلفن همراه و عدم تمرکز دانش آموزان رابطه مستقیمی برقرار می باشد . همچنین با توجه به سطح معناداری بالاتر از ۹۵ درصد ، فرضیه تأیید می شود .

جدول شماره ۶ : آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر استفاده از اینترنت و تلفن همراه و اختلال خواب

متغیر ضریب پیرسون سطح معناداری
اختلال خواب ۱۶۸/ ۰۰۹/

جدول بالا بر اساس رابطه بین دو متغیر اختلال خواب و استفاده از اینترنت و تلفن همراه شکل گرفته است و با توجه به ضریب پیرسون ۱۶۸/ و سطح معناداری ۰۰۹/ ، هم بین هر دو متغیر رابطه مستقیمی برقرار می باشد که فرضیه به دلیل سطح معناداری بالاتر از ۹۵ درصد ، تأیید می شود .

جدول شماره ۷ : آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر استفاده از اینترنت و تلفن همراه و دروغگوئی

متغیر ضریب پیرسون سطح معناداری
دروغگوئی ۲۸۱/ ۱۵۰/

همان گونه که مندرجات جدول بالا نیز نشان می دهد با ضریب پیرسون ۲۸۰/ و سطح معناداری ۱۵۰/ مثبت هر چند بین هر دو متغیر دروغگوئی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه در بین دانش آموزان رابطه مستقیم وجود دارد ولی به دلیل سطح معناداری پایین تر از ۹۵ درصد ، فرضیه رد می شود .

 

 

 

 

بحث و نتیجه گیری

فن‌آوری‌های تلفن همراه و اینترنت ، در همگرایی گسترده و وسیعی که با بازی‌های ویدئویی ـ‌ رایانه‌ای و تلویزیون یافته است طی سال های آتی جای رادیو و تلویزیون ، را به میزان قابل توجهی گرفته و آن‌ها را به تدریج از گردونه‌ی رقابت خارج ساخته است. این تحول عظیمی است که با پیشرفت فن‌آوری‌های ارتباطی و تعمیق همگرایی آن ها طی چند سال آینده ، انعکاس گسترده‌تری یافته و بر حساسیت تلفن همراه و اینترنت و فرصت‌ها و تهدید‌های آن خواهد افزود . گسترش ، تعمیق و پرطنین‌تر ظاهر شدن تلفن همراه ، مسئولان و والدین آینده نگر را برآن می‌دارد که فرصت طلایی سال‌های پیش رو را از دست نداده و اولاً به رفع تعارض‌های فرهنگی ـ اجتماعی جوامع خویش دست یابند و ثانیاً با پذیرش این واقعیت که کارگزاران ، در انتخاب بین خوب و بد مخیر نبوده ، غالباً باید بین بد و بدتر دست به انتخاب بزنند و با کنار نهادن رویکرد آرمان‌گرایانه که در شرایط فعلی جامعه ، به هیچ وجه حاضر به تن دادن به واقعیات و پذیرش هزینه کردن نیست ، رویکرد مداخله‌گرایانه را با موفقیتی هر چند نسبی مواجه سازند . ثالثاً اولیای امور ، باید دست به فرهنگ سازی لازم بزنند . آن چه از آن یاد شد ،‌ جامعه را در برخورد با آمیزه‌ی فرصت‌ها و تهدید‌های فن‌آوری‌های ارتباطی پیشرفته ، از جمله تلفن همراه و اینترنت ، یاری کرده و به فرصت‌های بالقوه‌ی آن ها اجازه‌ی رشد داده خواهد داد ؛ در غیر این‌صورت ، با از دست رفتن سال‌های محدود پیش‌رو ،‌ امکان بستر سازی لازم برای برخورداری از فرصت‌های بالقوه‌ی فن‌آوری اطلاعاتی ، از دست‌رفته در مجموع تهدیدهای بالقوه‌ی فن‌آوری‌های مزبور ، از جمله تلفن همراه و اینترنت ، رخ خواهند نمود و جامعه با سیل ویران گر تهدیدهای فن‌آوری‌های اطلاعاتی ، بیش از پیش رو به رو خواهد شد . به نظر می‌رسد این فناوری می‌تواند در مدرسه‌ یک همراه خوب برای معلم باشد وقتی کاربردهای جدی‌تر و حساب‌شده تری پیدا کند ، البته به شرط آن‌که به موقع و سنجیده به کار گرفته شود . از تحقیق حاضر که با نمونه ای به حجم۱۰۰ نفر از          دانش آموزان دبیرستانی شهرستان فراشبند ( فارس ) به عمل آمده است نتایج زیر بدست آمده است : در بررسی رابطه بین متغیرهای آسیب های روانی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه در فرضیه ی اول به دلیل این که سطح معناداری بالاتر از ۹۵ درصد قرار داشت باعث گردید تا با توجه به این که ۸۶ درصد از پاسخگویان تأثیر استفاده زیاد از اینترنت و تلفن همراه را در ایجاد آسیب های روانی زیاد دانسته اند که می توان نتیجه گرفت که استفاده بیش از حد از اینترنت و تلفن همراه ، می تواند در ایجاد آسیب های روانی بر دانش آموزان اثر زیادی داشته باشد . در بررسی رابطه بین متغیرهای کنترل اجتماعی از سوی جامعه و استفاده از اینترنت و تلفن همراه در فرضیه ی دوم نیز به دلیل این که سطح معناداری بالاتر از ۹۵ درصد قرار داشت ، باعث گردید تا با توجه به این که ۸۹ درصد از پاسخگویان تأثیر استفاده زیاد از اینترنت و تلفن همراه را در عدم کنترل اجتماعی زیاد دانسته اند ، می توان نتیجه گرفت که استفاده بیش از حد از اینترنت و تلفن همراه می تواند در عدم کنترل اجتماعی دانش آموزان از سوی جامعه و خانواده اثر زیادی داشته باشد . در بررسی رابطه بین متغیرهای خشونت و استفاده از اینترنت وتلفن همراه در فرضیه ی سوم نیز به دلیل این که سطح معناداری بالاتر از ۹۵ درصد قرار داشت باعث گردید تا با توجه به این که ۶۶ درصد از پاسخگویان هم تأثیر استفاده زیاد از اینترنت و تلفن همراه را در ایجاد خشونت بسیار موثر دانسته اند ، نتیجه گرفت که استفاده بیش از حد از اینترنت و تلفن همراه ، می تواند در ایجاد خشونت از طرف دانش آموزان اثر زیادی داشته باشد . در بررسی رابطه بین متغیرهای پرخاشگری و استفاده از اینترنت و تلفن همراه در فرضیه ی چهارم به دلیل این که سطح معناداری پایین تر از ۹۵ درصد قرار داشت باعث گردید تا با توجه به این که ۵۴ درصد از پاسخگویان تأثیر استفاده زیاد از اینترنت و تلفن همراه را در پرخاشگری کم دانسته اند ، نتیجه گرفت که استفاده بیش از حد از اینترنت و تلفن همراه از نظر پاسخگویان ، نمی تواند عاملی در پرخاشگری دانش آموزان باشد . در بررسی رابطه بین عدم تمرکز و استفاده از اینترنت و تلفن همراه در فرضیه ی پنجم به دلیل این که سطح معناداری بالاتر از ۹۵ درصد قرار داشت باعث گردید ۴۲ درصد از دانش آموزان تأثیر استفاده بیش از حد تلفن همراه و اینترنت را در ایجاد عدم تمرکز خیلی زیاد و ۴۲ درصد هم آن را بر دانش آموزان زیاد و ۴۵ درصد هم کم بدانند ، که با این وجود فرضیه تأیید گردید . در بررسی رابطه بین متغیرهای اختلال خواب و استفاده از اینترنت و تلفن همراه در فرضیه ی ششم به دلیل این که سطح معناداری بالاتر از ۹۵ درصد قرار داشت باعث گردید تا با توجه به این که ۶۴ درصد از پاسخگویان تأثیر استفاده زیاد از اینترنت و تلفن همراه را در اختلال خواب زیاد دانسته اند که می توان نتیجه گرفت استفاده بیش از حد از اینترنت و تلفن همراه می تواند در اختلال خواب دانش آموزان اثر زیادی داشته باشد . بالاخره در بررسی رابطه بین متغیرهای دروغگوئی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه در فرضیه ی هفتم به دلیل این که سطح معناداری پایین تر از ۹۵ درصد قرار داشت باعث گردید تا با توجه به این که ۴۴ درصد از پاسخگویان تأثیر استفاده زیاد از اینترنت و تلفن همراه را در ایجاد آسیب های روانی زیاد دانسته اند ، نتیجه گرفت که هر چند استفاده بیش از حد از اینترنت و تلفن همراه ، می تواند در دروغگوئی دانش آموزان اثر زیادی داشته باشد ، ولی رابطه نمی تواند معنادار باشد .

 

 

 

 

 

 

 

 

پیشنهادات

پیشنهادهای مبتنی بر نتایج تحقیق

۱- تا با توجه به نتایج استنباطی تحقیق پاسخگویی پاسخگویان به استفاده ی زیاد از اینترنت و تلفن همراه در ایجاد خشونت ، پرخاشگری ، عدم تمرکز ، اختلال خواب ، آسیب های روانی و عدم کنترل اجتماعی بسیار اثرگذار است به همین خاطر باید خانواده ، آموزش و پرورش و دولت نظارت کامل و دقیقی در این زمینه جهت کمتر کردن آسیبهای مخرب احتمالی انجام دهند . .

۲- در بررسی رابطه بین متغیرهای دروغگوئی و استفاده از اینترنت و تلفن همراه با توجه به این که ۴۴ درصد از پاسخگویان تأثیر استفاده زیاد از اینترنت و تلفن همراه را در ایجاد آسیب های روانی زیاد دانسته اند ،      می توان نتیجه گرفت که هر چند استفاده بیش از حد از اینترنت و تلفن همراه ، می تواند در دروغگوئی دانش آموزان اثر زیادی داشته باشد ، ولی با توجه به پاسخگویی پاسخگویان رابطه نمی تواند معنادار باشد ، ولی آنچه مسلم است استفاده ی زیاد از اینترنت و تلفن همراه در افزایش دروغ نقش زیادی دارد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Abstract

The purpose of the present study was to investigate the effect of internet and cell phone on mental health of stuents in farashband  . Main purpose of this plan is analyzing the harms of cell phone and internet on mental health of students . This research utilizes archival and survey method and it uses questionnaire from a sample that has 100 students in a high school in farashband , and has been analyzed with SPSS software . In descriptive argument we gel Mean , Median , and Mod . Standard deviation and Variance among repliers and Using inferential statistice , we get significant level , Pearson correlation coefficient , and significant relationship that , results showed , except two aggressions and lying hypothesis that didn’t have any significant relationship by main variable . Other variables like mental harm , Social control , Violence , uncentralization and sleep disorder had a significant relationship with main variabls .

 

 

Keyword :

cell phone

Internet

Safety Freedom

s student

farashband

 

 

 

 

 

منابع و مأخذ

۱- منطقی ، مرتضی ( ۱۳۸۶ ) راهنمای والدین در استفاده ی فرزندان از فناوری های ارتباطی جدید ،‌ انتشارات عابد ، تهران .

۲- محسنی ، دوران ، سهرابی ، منوچهر ، بهزاد ، محمد هادی ( ۱۳۸۸ ) « بررسی اثرات استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی کاربران اینترنت » ، تهران .

۳- Giddens A. Modernity and self identity .tran S. Movaffaghian N.Tehran : Ney , 2008 .

۴- Olson D.Media and symbols . Trans . Mohajr. M.Tehran : Soroush , 2007 .

۵- Gorriz CM. Medina C.Engaging girls with computers Through Software games , Communications of the ACM ، ۲۰۰۸ .